Το Επιστημονικό Σύμβολο της Πίστεως

V. 1.07

1. 1. Πιστεύω σε μία πραγματικότητα
   2. προσβάσιμη
   3. αντικειμενική
   4. και δυναμική,
   5. και σε καμία άλλη αυθεντία.
2. 1. Και στην ύπαρξη άχρονων συμμετριών
   2. που είναι περιορισμοί στις δυνατές μεταβολές της
   3. και αποτελούν την μόνη βάση
   4. για κάποιο έλεγχό της
   5. μέσω συνειδητών πράξεων
   6. περιλαμβανομένων των προβλέψεων.
3. 1. Πιστεύω ότι η απόκτηση των μέσων
   2. για τον έλεγχο της πραγματικότητας
   3. είναι σημαντικός σκοπός
   4. την προώθηση του οποίου
   5. επιλέγω ως προσωπικό μου στόχο.
4. 1. Πιστεύω ότι ο ορθολογισμός
   2. είναι η αντανάκλαση
   3. μίας από τις θεμελιωδέστερες συμμετρίες.
5. 1. Πιστεύω ότι η δυνατότητα ευφυών όντων
   2. για έλεγχο
   3. μπορεί να ενισχύεται από εργαλεία
   4. τα οποία είναι δικές τους κατασκευές
   5. που αξιοποιούν τις συμμετρίες
   6. για να επιτυγχάνουν συγκεκριμένους στόχους.
6. 1. Πιστεύω σε τεκμήρια
   2. που είναι καταγραφές
   3. των μεταβολών της πραγματικότητας,
   4. προσβάσιμες μόνο από τις αισθήσεις
   5. όπως ενισχύονται και γίνονται αντικειμενικότερες
   6. από εργαλεία παρατήρησης, μέτρησης
   7. και καταγραφής.
   8. Τα τεκμήρια αποκαλύπτουν τις συμμετρίες
   9. μέσω των επαναλαμβανόμενων σχεδίων τους
   10. που είναι προσβάσιμα,
   11. τουλάχιστον εν μέρει,
   12. στην ευφυΐα
   13. που περιλαμβάνει και το ανθρώπινο μυαλό.
7. 1. Και στην φαντασία και την διαίσθηση
   2. που συνεισφέρουν διαψεύσιμες υποθέσεις
   3. σχετικά με τις συμμετρίες
   4. φωτίζοντας έτσι με καινούριους τρόπους
   5. τα υπάρχοντα τεκμήρια
   6. και καθοδηγώντας την αναζήτηση καινούριων.
8. 1. Και στην μεγάλη χρησιμότητα
   2. της στοχευμένης απόκτησης πρόσθετων τεκμηρίων
   3. για την διαφώτηση των σχετικών σχεδίων
   4. και τον έλεγχο των αντίστοιχων υποθέσεων,
   5. ή ακόμα και στην απόκτησή τους από μένα
   6. μέσω της πρόκλησης ελεγχόμενων μεταβολών
   7. σχετικών με τις υπό εξέταση αναλλοίωτες.
9. 1. Πιστεύω στην ανάγκη σαφούς διάκρισης
   2. μεταξύ των εκτιμήσεών μου για τις συμμετρίες
   3. και των ίδιων των πραγματικών συμμετριών,
   4. και στην αναπόφευκτη αδυναμία μου
   5. να επιβεβαιώσω ότι τα δύο ταυτίζονται
   6. ανεξάρτητα από το πλήθος των διαθέσιμων τεκμηρίων,
   7. αλλά και στον υποκειμενισμό
   8. ως τον κύριο λόγο
   9. που η διάκριση αυτή συχνά θολώνει.
10. 1. Και στην ανάγκη επομένως,
    2. συνεχούς, επιμελούς κι ελεύθερης αναζήτησης
    3. ασυμφωνιών μεταξύ των δύο,
    4. με χρήση όλων των διαθέσιμων ηθικά αποδεκτών τρόπων και εργαλείων
    5. από οποιονδήποτε ενδιαφέρεται,
    6. και οπωσδήποτε
    7. μέσω της ανταγωνιστικής σύμπραξης
    8. πολλών ειδικών με τα αναγκαία προσόντα.
11. 1. Εν τέλει πιστεύω ότι
    2. η διαρκής βελτίωση
    3. των μέσων ελέγχου
    4. συνιστά την μέγιστη προτεραιότητά μου
    5. και ασφαλώς μεγαλύτερη από κάθε άλλη υπόθεση
    6. ακόμα κι αν περιλαμβάνεται
    7. στο παρόν κείμενο.
       
       
       

       

       
       
       
       

       Το ίδιο κείμενο στα Αγγλικά με διευκρινιστικά σχόλια, εδώ.

Δεισιδαιμονία ή Επιστήμη;

Δεισιδαιμονία είναι μια επιστημονική υπόθεση που, αν και αποτυγχάνει, αποδεικνύεται παρ' όλ' αυτά ανθεκτικό μιμίδιο.

Αντί δηλαδή να προσφέρει πρόσθετη δυνατότητα ελέγχου, κατά κάποιο τρόπο "ελέγχει" η ίδια τα μυαλά των πιστών της.

Δεν είναι καθόλου παράλογο αν δω μια μαύρη γάτα το πρωί και μου κάνει εντύπωση, να αναρωτηθώ το βράδυ αν σχετίζεται με το ότι η μέρα μου πήγε χάλια! Πλήρως θεμιτή επιστημονική υπόθεση είναι και πλήρως συμβατή με την ικανότητα του εγκεφάλου μου να προσπαθεί διαρκώς να εντοπίσει σχέδια (patterns) παντού. Πολύτιμη ικανότητα. Σ' αυτήν κυρίως οφείλεται η πρόοδος της επιστήμης. 

Η επιβίωση παρά την αποτυχία, οφείλεται με την σειρά της, στην "επιβεβαιωτική πόλωση" (confirmation bias), που επίσης είναι ιδιότητα του εγκεφάλου μου, και του δίνει την τάση να αγνοεί τα τεκμήρια που διαψεύδουν, και να εντοπίζει μόνο τα τεκμήρια που επιβεβαιώνουν.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο που λέγεται και Πρόληψη. Ακριβώς γιατί ο σκοπός της είναι ο ενισχυμένος έλεγχος της πραγματικότητας. Επιζεί όμως χωρίς να τον πληρεί. Επιζεί χάρις στο ότι προσφέρει την ψευδαίσθηση ελέγχου.

Η Θρησκεία δε, είναι κατ' ουσίαν το ίδιο. Ένα συνεκτικό και σχετικά πλήρες σύνολο από Δεισιδαιμονίες. Επομένως και ανθεκτικότερο.

ΥΓ. Τα παραπάνω δεν είναι δικές μου πρωτότυπες σκέψεις, στην ουσία τους. Για περισσότερα δείτε το σχετικό άρθρο της Wikipedia. Η δική μου συνεισφορά, αν υπάρχει κάποια, έγκειται αποκλειστικά στην διατύπωση και την έμφαση στην σύνδεση της δεισιδαιμονίας με την επιστημονική διαδικασία.

Το πρόβλημα της Πίστης

Tο μεγαλύτερο πρόβλημα της Πίστης είναι ότι πάντα Πιστεύει επιπλέον ότι είναι Γνώση.

Προκαταλήψεις

Συνήθως σκέφτομαι τις προκαταλήψεις των άλλων ως πρόβλημα και τις δικές μου ως χρήσιμες. Υπάρχει όμως σημαντική βάση και για την αντίθετη οπτική.

Οι προκαταλήψεις των άλλων είναι τα καλύτερα διαθέσιμα εργαλεία για να ξεπερνώ τις δικές μου.

Δογματικοί: Είδατε τι καλά που κρύβονται;

Μάλλον το έχετε ακούσει το ανέκδοτο με τους ελέφαντες:

Μια παρέα κάνει βόλτα στην εξοχή. Είναι άνοιξη κι έχει παντού παπαρούνες. Ένας από την παρέα, εμπνευσμένος από το θέαμα, ξεκινάει την παρακάτω συζήτηση με τους υπόλοιπους:

- Γιατί οι ελέφαντες έχουν κόκκινα νύχια;

- Γιατί;

- Για να κρύβονται πίσω από τις παπαρούνες!

- Σοβαρά; Είσαι σίγουρος;

- Έχετε δει ποτέ ελέφαντες πίσω από παπαρούνες;

- Όχι.

- Ε, είδατε τι καλά που κρύβονται;

Έχω κι εγώ μια ερώτηση να κάνω σχετικά με τους ελέφαντες τα κόκκινα νύχια τους και τις παπαρούνες:

Γιατί το ανέκδοτο αυτό είναι αστείο;

Πίστη ή προκατάληψη;

Πίστη είναι η προκατάληψή σου με την οποία συμφωνώ. Προκατάληψη είναι η πίστη σου με την οποία διαφωνώ.

Προκατάληψη και πίστη, οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος...